Zarząd i kadra kierownicza
Odpowiada za wdrożenie: strategia AI, governance, ryzyka, odpowiedzialność i obowiązki organizacyjne.
Poradnik · EU AI Act
AI Act w przystępny sposób – i co Twoja firma musi zrobić już teraz
Rozporządzenie (UE) 2024/1689 reguluje stosowanie sztucznej inteligencji w całej UE. Dotyczy nie tylko twórców, ale każdej firmy korzystającej z systemów AI – od chatbota po selekcję kandydatów. Pierwszy obowiązek już obowiązuje: wystarczające kompetencje AI pracowników.
Czym jest AI Act?
AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024 r. i obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach UE. Opiera się na podejściu opartym na ryzyku: im wyższe ryzyko dla zdrowia, bezpieczeństwa i praw podstawowych, tym surowsze wymogi.
Obowiązki dotyczą przede wszystkim dostawców (tworzących systemy AI lub wprowadzających je pod własną nazwą) oraz podmiotów stosujących (korzystających z AI zawodowo). Większość firm to podmioty stosujące – np. korzystając z ChatGPT, Copilot czy narzędzi HR i CRM z AI.
Cztery klasy ryzyka
Ryzyko niedopuszczalne
Praktyki zakazane, np. scoring społeczny, manipulacyjna AI lub rozpoznawanie emocji w miejscu pracy (wąskie wyjątki).
Wysokie ryzyko
Np. AI w rekrutacji, ocenie zdolności kredytowej lub infrastrukturze krytycznej – obszerne obowiązki dot. zarządzania ryzykiem, dokumentacji i nadzoru człowieka.
Ograniczone ryzyko
Obowiązki przejrzystości, np. oznaczanie chatbotów i treści generowanych przez AI (deepfake).
Minimalne ryzyko
Np. filtry antyspamowe – brak szczególnych obowiązków, ale obowiązek kompetencji AI nadal obowiązuje.
Obowiązuje już dziś
Kompetencje AI: obowiązek szkoleń dla kadry zarządzającej i pracowników
Od 2 lutego 2025 r. art. 4 AI Act zobowiązuje dostawców i podmioty stosujące do zapewnienia, aby ich personel oraz osoby działające w ich imieniu posiadały wystarczające kompetencje w zakresie AI. Obowiązek ten obowiązuje niezależnie od klasy ryzyka – także gdy zespół korzysta „tylko” z ChatGPT lub Copilot.
- W praktyce obowiązku nie da się spełnić bez szkoleń – firmy muszą aktywnie podnosić kwalifikacje pracowników.
- Miarą są wiedza techniczna, doświadczenie, wykształcenie i konkretny kontekst użycia – szkolenie „z półki” często nie wystarcza.
- Działania należy dokumentować, aby móc je wykazać wobec organów nadzoru, partnerów i w razie odpowiedzialności.
- Brak kompetencji AI zwiększa ryzyko odpowiedzialności – np. za naruszenia ochrony danych, ujawnienie tajemnic lub błędne wyniki AI.
Kto potrzebuje jakich kompetencji?
Pracownicy korzystający z AI
Bezpieczne codzienne użycie: możliwości i ograniczenia, ochrona danych, poufność, weryfikacja wyników.
Pełnomocnicy ds. AI i działy
Pogłębiona wiedza o klasach ryzyka, dokumentacji, przejrzystości i wewnętrznych politykach AI.
Najważniejsze terminy
1 sierpnia 2024
Wejście w życie AI Act.
2 lutego 2025
Zakazy praktyk niedopuszczalnych i obowiązek kompetencji AI (art. 4).
2 sierpnia 2025
Zasady dla modeli AI ogólnego przeznaczenia (GPAI), nadzór i sankcje.
2 sierpnia 2026
Większość pozostałych obowiązków, m.in. przejrzystość; obowiązki wysokiego ryzyka z załącznika III (harmonogram częściowo korygowany na poziomie UE).
2 sierpnia 2027
AI wysokiego ryzyka w produktach regulowanych (załącznik I).
Kary za praktyki zakazane sięgają 35 mln € lub 7% światowego rocznego obrotu.
5 kroków do zgodności z AI Act
- 1
Inwentaryzacja
Jakie systemy AI są używane w firmie – także „shadow AI”?
- 2
Rola i ryzyko
Dostawca czy podmiot stosujący? Jaka klasa ryzyka?
- 3
Budowa kompetencji AI
Dopasowane, udokumentowane szkolenia dla kadry i pracowników.
- 4
Polityka AI
Jasne zasady dot. dozwolonych narzędzi, danych i zatwierdzeń.
- 5
Odpowiedzialność
Wyznaczenie pełnomocnika ds. AI, powiązanie z ochroną danych i compliance.
Kalkulator zgodności AI
Jakie obowiązki z AI Act dotyczą Twojej firmy?
5 odpowiedzi – natychmiastowa wstępna ocena ryzyka i obowiązków. Nic nie jest zapisywane.
0 / 5
Najczęstsze pytania o AI Act
Czy AI Act dotyczy nas, jeśli używamy tylko ChatGPT?
Tak. Kto zawodowo korzysta z AI, jest podmiotem stosującym. Co najmniej obowiązek kompetencji AI (art. 4) obowiązuje od lutego 2025 r. – ewentualnie też obowiązki przejrzystości.
Czy naprawdę istnieje obowiązek szkoleń?
Art. 4 wymaga „środków” zapewniających wystarczające kompetencje AI. W praktyce jest to możliwe tylko dzięki szkoleniom dopasowanym do roli i zastosowania – zarówno dla kadry zarządzającej, jak i pracowników.
Czy potrzebujemy pełnomocnika ds. AI?
AI Act nie wymaga go wprost. Wyznaczona osoba odpowiedzialna to jednak najskuteczniejszy sposób zarządzania obowiązkami – wewnętrznie lub zewnętrznie.
Jak AI Act ma się do RODO?
Oba akty obowiązują równolegle. Gdy AI przetwarza dane osobowe, trzeba ocenić m.in. podstawę prawną, przejrzystość i ewentualnie DPIA.
Bezpieczne prawnie wykorzystanie AI – doradztwo z jednej ręki
Jako adwokatka (Rechtsanwältin) prawa IT i ochrony danych oraz certyfikowana pełnomocniczka ds. AI, menedżerka AI i AI Officer wspieram Państwa od inwentaryzacji po szkolenie zespołu – w Düsseldorfie, NRW i online.
Poradnik stanowi ogólny przegląd i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Stan: wrzesień 2026.